نوع مخالفتي كه ابومعشر (نهم ـ 1) ذكر كرده، تكرار ميكند و ميگويد، اخترگويي با دين مسيح مغايرتي ندارد.
يوهان ساكسوني در سال 1348 به يكي از دوستانش در لوبك راجع به طاعون سختي كه در ماگدبورگ شايع شده بود نوشت و آن را ناشي از خسوف سال 1345 دانست. سنجش او از طول و عرض ماگدبورگ،1 شايد نخستين اندازهگيري طول و عرض يكي از شهرهاي آلمان بود؛ اين سرمشق بهزودي دنبال شد و پيش از سال 1360 مختصات جغرافيايي ماينس، كلن و شايد برانشويگ و وورتسبورگ معلوم گرديد.
5. هلند
هـانـري بـروكسـلي
هانري بروكسلي. منجم، محاسب و فيلسوف (برآمدنش سال 1310). در بروكسل زاده شد.
راهب دومينيكي صومعهٴ آفليگم در اسقفنشين مالين بود.
تقويمي در احكام ماه نوشت (گم شده)، كتابي درباب محاسبهٴ سهم كليسا (شناخته نشده)،
رساله درباب اسطرلاب (؟)، درباب كاربرد اسطرلاب (؟) مسايل گوناگون براساس كتابهاي پيشينيان كه با غزالي (يازدهم ـ 2) آغاز ميشود.
اين مسايل گوناگون در يكي از نسخهها (كتابخانهٴ ملي پاريس) با كتاب مشابه هنريك آلماني همراه است. كتاب هانري بروكسلي شامل مطالبي درباب كانيها و جانوران است، كه ذهني طنزپرداز و وقيح را نشان ميدهد.
يادداشتي درباب تقويم عرفي در هينو
در ميان صورتحسابهاي ژان دو والوا2 از سال 1319 تا 1336 تقويم عجيبي بهدست آمده است. گُـوبِـر منشي از يك سال مالي، شامل 13 ماه 4 هفتهاي، استفاده ميكرد كه از روز 6 ژانويه (جشن اپيفانيوس) آغاز ميشد. حسابدار ديگري بهنام ژان دو توئين، كه حسابدار پسرش گيوم بود (گيوم دوم، فرمانرواي بعدي هينو)، حسابهاي خود را از سال 1332 با روشي تازه آغاز كرد، يعني سال او شامل دو نيمسال بود كه از اول ژانويه و اول ژوئن آغاز ميشدند. اين مطلب براي تاريخ محاسبات و همچنين تاريخ تقويم جالب است. اين يادداشت بر سبيل نمونه است؛ تصور ميكنم بررسي تاريخها و گزارشها در ساير كشورها به ملاحظات مشابهي منجر